Doğalgaz Borusu Seçimi: Çap, Basınç ve Et Kalınlığı Standartları
Doğalgazın güvenli ve kesintisiz taşınması, çelik boru seçiminde en önemli kriterdir. Kullanım yerine göre **dikişli veya dikişsiz çelik boru** olarak üretilen bu malzemeler, yüksek basınç, korozyon direnci ve mekanik dayanıklılık gibi hayati öneme sahip özelliklere sahip olmalıdır. Şehir şebeke hatlarından, endüstriyel tesislere ve konut içi tesisatlara kadar her aşamada, borunun kalitesi ve teknik özellikleri can güvenliğini ve sistem verimliliğini doğrudan etkiler.
Doğalgaz boruları, genel olarak yüksek kaliteli **karbon çeliği** alaşımlarından imal edilir. Temel standartlar arasında uluslararası alanda kabul görmüş **API 5L** ve Avrupa normu olan **EN 10208** serisi öne çıkar. Boruların seçimi, taşınacak gazın basıncına ve boru hattının uzunluğuna bağlı olarak değişiklik gösterir.
Çelik boru maliyetleri; küresel çelik endeksi, hurda fiyatları, enerji maliyetleri ve döviz kurlarındaki dalgalanmalara bağlı olarak sürekli hareket halindedir. Bu nedenle, projeye başlamadan önce bir maliyet analizi yapmak büyük önem taşır.
🔥 Doğalgaz Borusu Teknik Standartları ve Kaliteleri
Doğalgaz borularında iki temel standart grubu mevcuttur. Bu standartlar, borunun üretileceği çeliğin kimyasal bileşenlerini ve mekanik dayanımını belirler.
### EN 10208 Serisi (Gaz İletim Şebekeleri)Bu standart, yanıcı akışkanların taşındığı hatlarda kullanılan dikişli ve dikişsiz çelik boruların teknik teslimat koşullarını kapsar. En yaygın kullanılan kaliteler:
- **L245 (eski adıyla St 37):** Düşük ve orta basınçlı şebeke hatlarında ve iç tesisatlarda sıkça kullanılır.
- **L360 (eski adıyla St 52):** Yüksek basınçlı ana iletim hatlarında ve daha zorlu koşullarda tercih edilir.
- **Kaynak Kabiliyeti:** Bu borular, yüksek güvenlik gereksinimi nedeniyle mükemmel kaynak kabiliyetine sahip olmalıdır.
Amerikan Petrol Enstitüsü’nün (API) belirlediği bu standart, özellikle uzun mesafe boru hatları için kritik öneme sahiptir. Boru kaliteleri, minimum akma dayanımına göre belirlenir (örneğin Grade B, X42, X52 gibi). **Doğalgaz borusu** seçiminde, hattın taşıma kapasitesini ve işletme basıncını belirleyen temel faktör akma dayanımıdır. Yüksek akma dayanımı, borunun daha az et kalınlığı ile aynı basıncı taşımasını sağlayarak ağırlık ve maliyet avantajı sunabilir.
📏 Doğalgaz Borusu Çap ve Et Kalınlığı Tabloları
Boru çapları, genellikle inç (“) cinsinden ifade edilen **Nominal Boru Boyutu (NPS)** veya milimetre (mm) cinsinden **Dış Çap (DN)** ile belirtilir. Et kalınlığı ise basınç sınıfına (Schedule) göre belirlenir. Yüksek basınç, daha kalın et kalınlığı gerektirir.
### İç Tesisat İçin Örnek Çaplar (TS 6047)| Nominal Çap (DN) | Dış Çap (mm) | Et Kalınlığı (Schedule) | Uygulama Alanı |
|---|---|---|---|
| DN 15 (1/2″) | 21.3 mm | SCH 40 | Kombi ve Ocak bağlantıları |
| DN 20 (3/4″) | 26.9 mm | SCH 40 | Daire içi kolon ve ana hatlar |
| DN 25 (1″) | 33.7 mm | SCH 40 | Bina giriş ve kat kolonları |
| DN 50 (2″) | 60.3 mm | SCH 40 | Site ve Sanayi Tesisatı Ana Hatları |
💰 Temsili Çelik Boru Maliyetlerini Etkileyen Başlıca Faktörler
Doğalgaz borusu maliyeti, küresel piyasalardan tedarik zinciri maliyetlerine kadar geniş bir yelpazede yer alan faktörlere bağlıdır. Güncel bir proje için teklif almadan önce bu değişkenlerin incelenmesi şarttır.
| Nominal Çap (NPS) | Et Kalınlığı (mm) | L245 Kalite Aralığı (USD/Ton) | L360 Kalite Aralığı (USD/Ton) |
|---|---|---|---|
| 2″ | 3.20 mm | 1250 $ – 1300 $ | 1320 $ – 1370 $ |
| 4″ | 4.00 mm | 1200 $ – 1250 $ | 1270 $ – 1320 $ |
| 6″ | 5.00 mm | 1180 $ – 1230 $ | 1250 $ – 1300 $ |
| 10″ | 6.35 mm | 1150 $ – 1200 $ | 1220 $ – 1270 $ |
Maliyetleri belirleyen ana faktörler:
- **Hammadde Borsası:** Küresel **sıcak haddelenmiş rulo (HRC)** fiyatlarındaki dalgalanmalar boru üretim maliyetini doğrudan etkiler.
- **Üretim Teknolojisi:** Yüksek basınca dayanıklı, hatasız **dikişsiz (Seamless)** boruların üretim süreci, dikişli (ERW) borulara göre genellikle daha pahalıdır.
- **Kalite ve Sertifikasyon:** API 5L gibi uluslararası petrol ve doğalgaz standartlarına sahip ürünler, ekstra test ve belgelendirme gerektirdiğinden standart çelik borulardan farklı fiyatlandırılır.
- **Boru Çapı ve Et Kalınlığı:** Borunun birim ağırlığını ve dolayısıyla tonajını doğrudan etkileyen en kritik değişkendir.
Doğalgaz borusu tedariki ve teknik özellikleri hakkında daha fazla bilgi ve sipariş için, yerel ve uluslararası piyasa koşullarını yakından takip eden uzman firmalarla iletişim kurmak en doğru yaklaşımdır. **Doğalgaz borusu** ile ilgili detaylı bilgi alırken, malzemenin sertifikalarını kontrol etmeyi unutmayın.
—⚙️ Boru Et Kalınlığı Basınç Hesaplama Aracı
Yüksek basınçlı iletim hatlarında, borunun emniyetli et kalınlığı, hattın çalışma basıncına ve malzemenin akma dayanımına göre hesaplanır. Bu hesaplama, boru hattının uzun ömürlü ve güvenli olması için kritik bir adımdır. Aşağıdaki formül, yaklaşık bir değer sağlamak amacıyla Boru Hattı Basınç Denklemi’nin (B31.8’in sadeleştirilmiş formu) temelini kullanır:
$$t = \frac{P \times D}{2 \times S \times E \times F}$$Burada:
- $t$: Gerekli Et Kalınlığı (mm)
- $P$: Tasarım Basıncı (bar)
- $D$: Dış Çap (mm)
- $S$: Boru Malzemesinin Akma Dayanımı (MPa). (Örnek: L245 için 245 MPa)
- $E$: Dikiş Faktörü (Dikişsiz için 1.0)
- $F$: Tasarım Faktörü (Yerleşim yerine göre 0.4 ile 0.8 arasında değişir.)
Basınç ve Çapa Göre Temsili Et Kalınlığı Hesaplama
*Bu hesaplama aracı yalnızca yaklaşık bir değer sağlar ve profesyonel mühendislik hesaplarının yerine geçmez.
🏗️ Doğalgaz Borularının Korunması ve Kaplama Yöntemleri
Çelik boruların ömrünü uzatmak ve korozyon riskini sıfıra indirmek için çeşitli koruma yöntemleri uygulanır. Ana hatlarda kullanılan borular, toprak altı koşullarına karşı özel kaplamalarla donatılır.
### Yüzey Kaplama Türleri- **3LPE (Üç Katmanlı Polietilen):** En yaygın ve en güvenilir kaplama yöntemidir. Uzun mesafeli iletim hatlarında çeliği nemden, kimyasallardan ve mekanik etkilerden korur.
- **Epoksi Kaplama (FBE):** Özellikle boru iç yüzeylerinde akış direncini azaltmak ve korozyonu önlemek için kullanılır.
- **Galvaniz:** Konut içi tesisatlar ve düşük basınçlı hatlar için boruların dış yüzeyine çinko kaplanması (sıcak daldırma) ile paslanmaya karşı yüksek direnç sağlanır.
Kaplama türü, projenin çevresel koşullarına ve bütçesine göre belirlenir. Yüksek yoğunluklu kaplamalar, borunun toplam maliyetini artırsa da, uzun vadede bakım ve değişim masraflarını ciddi ölçüde düşürerek ekonomik avantaj sağlar. Özellikle büyük şehir şebekelerinde, **doğalgaz borusu** hatlarının güvenilirliği önceliklidir.
Sektördeki güncel üretim ve lojistik teknolojileri, projelerin zamanında ve bütçeye uygun tamamlanması için büyük önem taşır. Doğru boru malzemesi seçimi, bir projenin teknik başarısının ve emniyetinin temelini oluşturur. Bu nedenle, tedarik sürecinde kalite sertifikalarına (TSE, EN 10208 vb.) sahip ürünleri tercih etmek zorunludur.
📞 Hızlı Teklif Alın
Projenize özel **doğalgaz borusu** ihtiyaçlarınız, güncel piyasa koşulları ve teslimat süreleri hakkında bilgi almak için uzman ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.